İşlemci yüzde yüz görünüyor: bir sayıyı okumadan önce sorulacak soru

Panele bakıyorsunuz, işlemci yüksek görünüyor. Bir şey yapmadan önce sorulacak tek bir soru var: bu sayı hangi zaman aralığını anlatıyor?

Çünkü aynı adı taşıyan üç farklı sayı var ve üçü farklı şey söylüyor.

Aynı ada sahip üç sayı

Açılıştan beri ortalama. Makine iki ay önce üç gün boyunca yoğun çalıştıysa, o yoğunluk bu ortalamanın içinde hâlâ duruyor. "Şu an" sorusunu cevaplamaz.

Birikmiş toplam. Hiç azalmaz. Geçmişi anlatır, bugünü değil.

İki örnek arası fark. İki ölçüm alınır, aradaki değişime bakılır. "Şu an" sorusunu yalnızca bu cevaplar.

Klasik tuzak

Süreçleri listeleyen standart araç ilk ekranında açılıştan beri ortalamayı gösterir. İlk ekrana bakıp harekete geçerseniz, bugüne değil geçmişe müdahale etmiş olursunuz.

Doğru yol en az iki örnek almak ve ikincisine bakmaktır. Aracın kendisi yanlış değil; okunuş biçimi yanlış.

Aynı hata her yerde aynı şekli alıyor

Bu wiki'de bu şekli daha önce iki kez gördük.

Disk aşınmasında yüzde değil eğim demiştik: "yüzde 85 kalmış" bir diskte on yıl, başkasında sekiz ay demektir.

Düşen paketlerde toplam değil hız demiştik: geçen yıl kötü bir saat yaşamış bir makinenin sayacı ömür boyu suçlu gösterir.

İşlemcide de ortalama değil fark. Üç farklı yer, tek bir okuma hatası.

Genel kural olarak yazılabilir: zaman aralığı belirtilmemiş bir sayı, ölçüm değildir. Bir sayıya bakıp karar vermeden önce hangi pencereyi kapsadığını sorun.

İşlemci gerçekten yüksekse

O zaman ikinci bir ayrım gerekiyor: bir makine mi meşgul, yoksa sunucu mu yetmiyor?

Bir sanal makinenin kendisine verilen payın tamamını kullanması normaldir. Ona iki çekirdek verdiyseniz ve o iki çekirdeği doldurduysa, sistem tam olarak tasarlandığı gibi çalışıyordur.

Sorun, sunucunun doyduğu andır: misafirler istediklerini alamamaya başlar ve hepsi birden yavaşlar.

Bir de sık karıştırılan bir şey var: yük, işlemci kullanımı değildir. Yük, bekleyen şeyleri sayar ve bekleyenlerin bir kısmı işlemciyi değil diski bekliyor olabilir. İşlemci boşken yükün yüksek olması mümkündür ve bu size başka bir yere bakmanız gerektiğini söyler.

Atlas ne yapıyor

Atlas sunucunun en çok işlemci kullanan süreçlerini listelerken bilerek iki örnek alıyor ve ikincisini okuyor.

Sebebi tam olarak yukarıdaki tuzak: ilk örnek açılıştan beri ortalamayı taşıyor ve onu göstermek yanıltıcı olurdu. Aradaki fark küçük bir ayrıntı değil; ilk örneğe göre sıralanmış bir liste, aylar önce yoğun çalışmış bir süreci bugünün suçlusu gibi gösterir.

Küçük ama dürüst bir başka ayrıntı: bu ölçümün sonucu kısa süre saklanıyor ve aynı anda gelen istekler tek bir ölçüme bağlanıyor. Sebebi şu: kart açıkken birkaç saniyede bir yenileniyor, ve her yenilemede yeni bir ölçüm başlatmak sunucuya boşuna yük bindirir.

Bu, sıcaklık maddesinde geçen ilkenin aynısı: izleyen şey, maliyet çıkaran şey olmamalı.