Bellek yüzde doksan görünüyor: dolu mu, dolu mu görünüyor

Panele bakıyorsunuz, bellek yüzde doksan. İçgüdü hemen RAM eklemek oluyor. Çoğu zaman gerek yok.

Boş bellek israf edilmiş bellektir. İşletim sistemi kullanılmayan belleği önbellek olarak değerlendirir ve ihtiyaç olduğunda geri verir. Yani yüksek bir yüzde tek başına bir arıza işareti değildir.

Proxmox'ta bu tabloyu ayrıca bulandıran iki kaynak var.

Birinci kaynak: depolama önbelleği

ZFS kullanıyorsanız, okuduğu veriyi hızlı erişim için bellekte tutar ve bu pay büyük olabilir. Baskı olduğunda bırakır. Ama o ana kadar "kullanılıyor" görünür.

Bu bir kaçak değil, tasarımın kendisi. Sürekli aynı verileri okuyan bir sistemde bu önbellek, disk aşınmasını da düşüren en ucuz hızlanmadır.

Sinsi tarafı şu: bıraktığında anında bırakmayabilir. Yani ani bir bellek talebi geldiğinde kısa bir gecikme yaşanabilir. Bu yüzden çok sıkışık kurulumlarda önbelleğe bir tavan koymak mantıklıdır; ama bunu "bellek doluyor" paniğiyle değil, ölçerek yapın.

İkinci kaynak: misafirlerin tuttuğu bellek

Bir sanal makineye sekiz gigabayt verdiyseniz, o makine içeride boş dursa bile sunucu tarafından sekiz gigabayt tutuyor görünebilir. Sebep basit: bir kez dokunulan bellek, misafir onu geri vermeyi bilmiyorsa ayrılmış kalır.

Geri verme işi ancak misafir işbirliği yaparsa çalışır. Misafirin içinde bunu sağlayan bileşen yoksa, verdiğiniz bellek tek yönlü gitmiş demektir. Söz verdiğiniz belleğin geri gelmesini bekliyorsanız, önce o bileşenin kurulu olduğundan emin olun.

Doğru soru: ne kadar dolu değil, kim tutuyor

Yüzde tek başına bir şey söylemez. Anlamlı ayrım şudur: bu doluluğun ne kadarı misafirleriniz, ne kadarı sunucunun kendisi?

Misafirlerse durum normaldir; verdiğiniz belleği kullanıyorlar. Sunucu tarafıysa ve sürekli büyüyorsa, orada bakılacak bir şey var demektir.

Asıl uyarı işareti yüzde değil, takas

Sunucu takas alanını kullanmaya başladıysa bu gerçek bir sinyaldir. Yüzde doksan doluluk sorun olmayabilir ama sürekli takas kullanan bir sunucu yavaştır ve diskini de yıpratır.

Ölçüt: yüzdeye bakıp panik yapmayın, takas hareketine bakıp harekete geçin.

Fazla söz vermek

Sanal makinelerinize toplamda sunucuda olandan daha fazla bellek söz verebilirsiniz. Çoğu zaman çalışır, çünkü hepsi aynı anda tepe yapmaz.

Ama bir kural var ve tavizsizdir: sunucunun kendi payını fazla söze dahil etmeyin. Sunucu belleksiz kaldığında yalnız bir makine değil, panel dahil her şey birden gider. Misafirler arasında paylaşım esnek olabilir; sunucunun kendi nefes payı olmaz.

Atlas ne yapıyor

Atlas bellek grafiğini tek bir yüzde olarak göstermiyor, üçe ayırıyor: sunucunun kendi kullandığı, misafirlerin kullandığı ve takas.

Ayrımı da tahminle değil hesapla yapıyor: toplam kullanılan bellekten misafirlerin toplamı çıkarılıyor, kalan sunucunun payı sayılıyor. Böylece yukarıdaki asıl soruya tek bakışta cevap veriyorsunuz: bu doluluk benim makinelerim mi, yoksa sunucunun kendisi mi?

Küçük ama anlamlı bir ayrıntı: grafiğin tavanı için toplam belleğin en son bilinen değeri kullanılıyor, serinin başındaki değil. Sebep şu: uzun görünümlerde toplam bellek değişebilir, ve eski değeri tavan yapmak grafiği olduğundan farklı gösterir. Yani makineye RAM eklediğiniz gün, grafik hâlâ eski tavanı çizip sizi yanıltmıyor.